Home I pakategorizuar SHASH | KOHA PËR REFLEKTIM

SHASH | KOHA PËR REFLEKTIM

566
0
SHARE

KOHA PËR REFLEKTIM

Shoqata e Arkitektëve të Shqipërisë shpreh thellësisht ngushëllimet e sinqerta per jetët e humbura, dhe i bashkohet dhimbjes dhe shqetësimit qytetar në ditë vërtet të pazakonta që është duke kaluar vendi ynë!

SHASH është vënë në dispozicion të thirrjes emergjente për të ndihmuar në zonën më të prekura të tërmetit, së bashku me profesionistë të tjerë të fushës së ndërtimit, si inxhinier strukturist dhe zbatues, duke analizuar kushtet e gjendjes faktike dhe situatën ndërtimore, duke dhënë ndihmën e parë profesionale në mbështetje të qytetarëve të cilët kishin dalë nga banesat e tyre.

Shash, së bashku me Asocacionin e Arkitektëve të Kosovës dhe institucioneve të tjera në Kosovë, arriti të gjeneronte një mori grupesh të mëdha me inxhinierë e arkitektë nga Kosova, të cilët menjëherë iu bashkuan thirrjes për të ndihmuar me ekspertiza emergjente në terren. Grupe të tjera presin të integrohen në thirrjet tona në vijim për ndihmë, e këta kolegë janë jo vetëm nga Kosova, por edhe nga Maqedonia, Italia etj.

Ky tërmet do të shënohet si një nga tërmetet më të fortë në historinë moderne të qyteteve tona dhe ndoshta edhe në rajon. Shpresojmë në vijim cka ndodhi të jetë pjesë e vëmnedjes profesionale duke ndihmuar në ringritjen e sektorëve, institucioneve dhe strukturave sipas këtyre parimeve, specifikisht në fushën e ndërtimeve qytetare, por edhe në atë të infrastrukturës, cka do të bënte të mundur instalimin e standarteve bashkëkohore dhe të metodologjive të detyrueshme në projektimin dhe ndërtimin e veprave inxhinierike. Sot në Shqipëri këto institucione pothuaj nuk funksionojnë: Janë shkrirë Institutet e Veprave të Infrastrukturës së Transportit, të Veprave Qytetare, të Veprave të Mëdha Hidroteknike, qendra të rëndësishme shkencore, të cilat janë të vetmet të që mund dhe duhet të zgjidhin këto probleme më shumë se të rëndësishme për vendin, ekonominë dhe shtetin.

Sugjerojmë rivlerësimin e Planeve të Integruara Ndërsektoriale, kryesisht në Brezin Bregdetar, si kushtetuta e zhvillimit të rajonit të bregdetit: Të ri-integrohen të piktogramuara Hartat Gjeologjike, Hidrologjike dhe Sizmologjike, duke parashikuar në aspektin e planifikimit urban, zhvillim të ulët të Intesitetit të Ndërtimit në këto zona, si dhe të rikonsiderohen lartësisë maksimale të zhvillimit të objekteve të reja, përpos kësaj, rivlerësim të kushteve dhe masave teknike të projektimit antisizmik, të përcaktuara në standartet teknike të manualeve të ndërtimit.

Zona bregdetare është pasuri kombëtare dhe si e tillë është jo vetëm subjekt interesi i pronarëve e banorëve që jetojnë në këtë territor, por i të gjithë shqiptarëve. Këto studime orientojnë jo vetëm zhvillimet sektoriale me rëndësi kombëtare në fushën e turizmit, mjedisit, transportit, energjisë, bujqësisë, kulturës etj., por orientojnë normat dhe zhvillimet urbane në territoret që administrohen nga bashkitë.

Studimet synojnë jo vetëm të vendosin një raport më të mirë midis kërkesave për investime të biznesit me zhvillimin e qëndrueshëm të territorit, por njëkohësisht duhet të parandalojë investimet në zona që shfaqin rrezik për jetën, natyrën e mjedisin. Çështja e tërmeteve është edhe një çështje e komplikuar shkencore, ajo nuk është atribut individësh, edhe pse të tillë individë mund të japin kontribute te rëndësishme. Ajo është çështje strukturash kërkimore-shkencore, të cilat, për fat të keq, në këto gati 30 vjet të ekonomisë së tregut janë ezauruar ose në rastin më të mirë nuk funksionojnë sipas parimeve të kësaj ekonomie.

Tashmë, krahas punës rigoroze për organizimin e profesionistëve tanë për rindërtimin e vendit pas katastrofës, kërkohet një reflektim i thellë institucional, si edhe ligjor e normativ.

Kërkohet, krahas të tjerave, dalja me një Platformë Kombëtare mbi Urbanistikën dhe Ndërtimin, pas tranzicionit të gjatë, e cila duhet të dalë nga një tryezë me shumë aktorë të fushave përkatëse. Normalisht që do dojë kohën e vet, por mund ta ndajmë në dy fasha:

1) Në aspektin institucional kërkohet tashmë të krijohen kushtet për:

– Krijimin e Urdhërit të Arkitetit dhe Urdhërit të Inxhinierit, si organiza professionalë jopolitikë, të vetëmenaxhuara nga vetë profesionistët me zgjedhje periodike, të cilët do të marrin në dorë garancinë e pjesës profesionale aq të rëndësishme, pasi ka të bëjë direkt edhe me jetën e qytetarëve. Urdhëri është organizmi i cili do të mbajë regjistrin e profesionistëve, duke garantuar që ata janë të aftë për të projektuar, të garantojë azhornimin me të rejat e fundit të tyre, si edhe të analizojë përgjegjesitë profesionale dhe deontologjike të anëtarëve të saj.

– Forcimin e Instituteve Shkencore – Kërkimore të lidhura me Ndërtimin dhe Urbanistikën. Jemi shumë koshientë se çfarë dëmesh ka sjellë shkrirja e tyre pas rënies së sistemit komunist. Duhet të jenë këto Institucione të mirëpaguara që duhet të azhornojnë harta dhe sisteme të tëra informacionesh, të cilat duhet të garantojnë një planifikim të sigurtë dhe të qëndrueshëm.

– Krijimi i një këshilli / bordi këshillimor të arkitektëve, urbanistëve dhe inxhinjerëve, të përbërë me figura të rëndësishme e me eksperiencë të fushave përkatëse, të sugjeruara nga Urdhërat Profesionale, pranë të gjitha bashkive. Këto këshilla kolegjialë, të drejtuara nga kryearkitekti i Bashkisë, duhet të merren me projekt-idetë, para dhënies së çdo leje ndërtimi në qytetet tona, të shkëputur nga interesa të ngushta, në favor të një arkitekture me të mirë. Këto këshilla do të përmirësojnë ndjeshëm cilësinë e ndërtimit dhe të komfortit urban.

– Futjen e konkurseve të ideve për çdo lloj projekti arkitektonik e urban publik. Është e vetmja rrugë e progresit, rritjes profesionale të gjeneratave, si dhe rritjes së kualitetit në të gjitha drejtimet.

– Krijimi i nje enti publik të karakterit qeveritar, ndoshta rikthimi i një Ministrie dedikuar totalisht Urbanistikës dhe Ndërtimit, e cila duhet të luajë rolin kyç të rindërtimit të vendit pas tërmetit, por edhe të menaxhimit të territorit dhe sektorit të ndërtimit në vitet në vijim. Kjo ministri do të jetë një katalizator i fushës së ndërtimit dhe një harmonizues i zhvillimit të territorit të vendit si dhe ndërmjetës për institucionet apo organizmat e mësipërm.

2) Futja e institucioneve të mësipërme duhet të rishqyrtojë e përcaktojë me pëparësi:

– Rishikimin dhe kompletimin e ligjit të urbanistikës dhe ligjeve të lidhura me fushën e ndërtimit. Ligjet e urbanistikës të ndryshuara disa herë, duhet të plotësohen dhe të sillen sipas lartesisë së normativave europiane, duke i dhënë shumë prioritet komfortit urban dhe të mirave të përbashkëta urbane.

– Normativat dhe standartet e duhura të urbanistikës dhe ndërtimit sipas shembujve me të mirë evropianë.

– Euro – Kodet e ndryshme të projektimit e të inxhinierisë, të përshtatura sipas konditave të vendit tonë.

– Rregullimet mbi tarifat profesionale, të cilat duhet të vendosin denjësisht nga pikëpamja ekonomike rolin profesional të arkitektëve në raport me projektet e tyre.

-Riorganizimin e standartizimin i sistemit të licencimit të profesionistëve të lidhur me fushat e ndërtimit të cilat duhet të ndjekin themelimin e Urdhërave profesionalë.

– Rishqyrtimin e të gjithë planeve të përgjithshëm vendorë (të aprovuar) të zonave me sizmicitet të lartë dhe me problematika te karakterit te komfortit Urban.

– Rishikimet me shpejtësi të pjesëve të supervizionit e kolaudimit sipas modeleve më të mira evropiane.

Bashkëngjitur gjeni edhe listën e 117 studiove të rëndësishme në vend, arkitekteve të ndryshëm si dhe arkitektëve të ri, të cilët iu bashkuan thirrjes së Shash për kontribut profesional në zonat e prekura nga tërmetit, e cila do t’i dërgohet Komitetit të Rindërtimit.

A. Lista e Vullnetarëve nga Shqipëria

  1. Sokol Imeraj – Studio City Project
  2. Fatbardha Myteberi (Haruni) – Studio City Project
  3. Armion Papuciu – Studio City Project
  4. Mersi Kalo – Studio City Project
  5. Herakle Bollano – H&S Project shpk
  6. Sabina Bollano – H&S Project shpk
  7. Enela Sula – Mao-Architects
  8. Andi Bufi
  9. Marsida Musta
  10. Tomorr Menzelxhiu – DECO2 STUDIO
  11. Shega Erebara – DECO2 STUDIO
  12. Jurtin Hajro – commonsense.studio
  13. Juela Guri – B&L studio
  14. Adnan Krasniqi – studio N.T.SH “Co-arch”
  15. Irola Andoni – Skala studio
  16. Entela Koja – Studio Projektit Entela Koja
  17. Linda Koka – DALMAT ARCHITECTURE
  18. Ariela Kushi – AK-UA
  19. Azbie Dervishi
  20. Aida Kodheli – ARCH.IDEA STUDIO
  21. Ervin Taçi – DEA Studio sh.p.k
  22. Klodiana Taçi – DEA Studio sh.p.k.
  23. Alket Meslani – DEA Studio sh.p.k.
  24. Genti Shtembari – DEA Studio sh.p.k
  25. Saimira Arapi – Den Led shpk
  26. Edmond Pergega – Edmond Pergega Arkitekt
  27. Arbresha Ibrahimi
  28. Ina Musai
  29. Lorela Ferra – Boiken sh.p.k
  30. Enea Kondakci – Boiken Developments
  31. Albian Marku
  32. Nesila Hajdini
  33. Helga Toçi – Studente
  34. Rexhina Myftaraj
  35. Erik Levanaj
  36. Fiorela Hidi
  37. Andronira Burda
  38. Sara Elmazi – Student
  39. Genci Shteto – SHTETO-PRO
  40. Valon Elshani – Smart Architecture Studio
  41. Franc Golemaj
  42. Mirlind Dauti
  43. Mirela Dadaj
  44. Armand Vokshi – Avatelier
  45. Eljana Limaçi
  46. Gjergj Ruci –  A99 architects
  47. Aleks Shtjefni – Tharm Architects
  48. Arlinda Rushaj Sadiku – Studio: INSI
  49. Enkelejd Karanxha – “Focus Architecture” shpk
  50. Enea Manoku – LLAZO shpk
  51. Dritan Koci – LLAZO shpk
  52. Ina Nasufi – Dizark Architecture
  53. Alida Salillari – “Viante Konstruksion” shpk
  54. Koço Kallanxhi – Ark. KOCO KALLANXHI
  55. Matilda Malaj – Lim-em
  56. Ardian Paskali – Koncept Studio AP; Alb Supervizion-DS. Shpk
  57. Albana Shehaj
  58. Olsi Mino – oma atelier
  59. Eno Kotmilo
  60. Gledis Distafa – Archinov Studio
  61. Dorian Tytymçe – “VARKA arkitekturë” shpk
  62. Florian Pollo – “VARKA arkitekturë” shpk
  63. Olta Hani –  IXHEM shpk
  64. Ejola Omeri
  65. SFERA STUDIO
  66. Daniel Gjoni – sferastudio shpk
  67. Anila Katundi – sferastudio shpk
  68. Elida Goga – sferastudio shpk
  69. Elid Shaqiri – sferastudio shpk
  70. Ermonel Monka – sferastudio shpk
  71. Valbona Seranaj
  72. England Rrustaj – Erg Arch-Invest
  73. Ermira Jorgo (Godo) – HI-ARCH SOLUTIONS
  74. Ilir Jorgo – HI-ARCH SOLUTIONS
  75. Hektor Jorgo – HI-ARCH SOLUTIONS
  76. Ilir Blakaj – BP. blakaj arkitekture
  77. Areta Moço –  MAD STUDIO
  78. Alketa Misja
  79. Merita Hysi ( Libohova)
  80. Elian Stefa – STUDIO STEFA
  81. Denis Kalaja
  82. Piro Karanxha – PointStudio
  83. Olsi Bulku – PointStudio
  84. Martin Shameti – PointStudio
  85. Haxhire Dhiari
  86. Gejsu Selimi
  87. Ornela Mucaj – X-PLAN STUDIO
  88. Mirel Bilishti – SymbioticA Shpk
  89. Iva Kembora
  90. Pëllumb Dervishaj – Studio PTD
  91. Albjan Lala
  92. Besiana Lubonja
  93. Aldor Karaja – Karaja Consulting Shpk
  94. Rizana Baro – Student
  95. Eranda Koldashi – ALHAMBRA Studio
  96. Artemis Hasa – ALHAMBRA Studio
  97. Arnist Ceni – ALHAMBRA Studio
  98. Erlis Mosha – ALHAMBRA Studio
  99. Elios Kovaci
  100. Iva Bogdani
  101. Irela Premti
  102. Matilda Pando – archistudio shpk
  103. Junilda Karanxha – archistudio shpk
  104. Drini Nosi – D-WORKS Architecture
  105. Eluerta Shkurtaj – Arkitekti Im
  106. Klodjan Bala
  107. Edjola Malushaj (Robo) – Grafik-E Studio
  108. Agim Marku – Studio MARKINGPLAN
  109. Agron Mandro – AGMA studio 
  110. Klejdi Rustem
  111. Arvjen Lushaj – Impuls&co shpk
  112. Juliana Osmenaj
  113. Saimir Elmadhi – Student
  114. Florian Nallbani
  115. Valbona Flora
  116. Antonela Saliaj – ASArchitects
  117. Ani Tola (Panariti) – ASArchitects
  118. Sindi Toka – ASArchitects
  119. Ani Tashi
  120. Parashqevi Tashi
  121. Blerina Lusho
  122. A7 DesignStudio
  123. Petrit Hazbiu – Hazbiu Projekt
  124. Klaud Manehasa – KMA studio
  125. Florian Nepravishta – Smart Studio
  126. Denada Veizaj
  127. Gjergj Islami
  128. Indrit Hamiti – INCEPTIO studio
  129. Fatjon Çela – TODE Studio
  130. Ihsan Prushi
  131. Eris Prushi
  132. Spiro Bakallbashi
  133. Renato Konomi
  134. Dhurata Struga (Ing)
  135. Gazmend Oketa (Ing)
  136. Ariel Cara (Ing)
  137. Agim Basha

B.Lista e Vullnetarëve nga Kosova

  1. Sami Lokaj
  2. Lulzim Muharremi
  3. Dijamant Kabashi
  4. Muharrem Mavraj
  5. Fatmir Dervishi
  6. Besnik Fondaj
  7. Ardian Begaj
  8. Shemsi Dakaj
  9. Faruk Kryeziu
  10. Jeton Zherka
  11. Gjejlane Hoxha
  12. Arbër Morina
  13. Diana Jusufi
  14. Rexhep Pllana
  15. Ilir Hemeti
  16. Granit Zogëjani
  17. Memli Dushi
  18. Isa Gashi
  19. Alush Shala
  20. Refki Bajramaj
  21. Artan Bajramaj
  22. Beqir Ramadani
  23. Sami Kolgeci
  24. Naim Kolgeci
  25. Uran Haxha
  26. Argjend Mamaj
  27. Dilon Pireva
  28. Vjollca Podvorica
  29. Blen Humolli
  30. Dritëro Çadraku
  31. Uran Kyçyku
  32. Kastrat Ajdini
  33. Visar Geci
  34. Ilir Blakaj
  35. Blerta Vula
  36. Shemsi Klemendi

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here